Słownik

Antymagnetyczny – zegarek zabezpieczony przed wpływem magnetyzmu ziemskiego; powinien być zgodny ze standardami ISO.

Chronograf – zegarek analogowy (wskazówkowy) z wbudowanym stoperem.

Chronometr – zegarek mechaniczny, który uzyskał certyfikat Szwajcarskiego Centrum Certyfikacji na dokładność chodu; badanie odbywa się w pięciu położeniach zegarka, w co najmniej trzech zakresach temperatur oraz w kilku zakresach naciągnięcia sprężyny (25%, 50%, 75% i 100%). Łącznie powstaje w ten sposób kilkaset punktów pomiarowych. Po wykonaniu pomiarów obliczane jest odchylenie wypadkowe. Aby zegarek uzyskał atest, dokładność chodu musi mieścić się w zakresie od -2 do +8 sekund na dobę.

Complication – zegarek, który poza pomiarem czasu posiada funkcje dodatkowe (np. budzik, fazy księżyca, wieczny kalendarz, wskaźnik rezerwy chodu, stoper, repetier). Określenie to używane jest zazwyczaj wyłącznie w odniesieniu do zegarków mechanicznych.

COSC – certyfikat dokładności chodu zegarka, a właściwie skrót naz¬wy Szwajcarskiego Instytutu Testów Chronometrycznych; powołany w roku 1973 Instytut, z siedzibą w La-Chaux-des-Fonds, uprawniony jest do przeprowadzania badań i wydawania świadectw dla mechanizmów o wyjątkowej precyzji.

Ébauche – określenie używane w odniesieniu do niekompletnych mechanizmów, nieposiadających wychwytu, balansu, włosa lub sprężyny napędowej.

ETA – ETA s.a. Fabriques d'Ebauches, największy szwajcarski producent mechanizmów zegarkowych należący do grupy Swatch, zaopatrujący ogromną większość wytwórców zegarków w gotowe mechanizmy lub tzw. ébauche – mechanizmy niekompletne, przygotowane do zainstalowania wychwytu, sprężyny głównej i osi balansu.

FH – Federacja Stowarzyszeń Zegarmistrzowskich, wiodące stowarzyszenie handlowe zrzeszające szwajcarskich wytwórców zegarków.

Funkcja GMT – funkcja umożliwiająca równoczesne śledzenie czasu w drugiej strefie czasowej.

Kaliber – określenie rozmiaru mechanizmu, zazwyczaj wyrażane w liniach paryskich (1 linia paryska = 2,256 mm); często stosowane przez wytwórców zegarków jako symbol danego mechanizmu.

Kamienie – stosowane jako łożyska w celu zmniejszenia zużycia w miejscach największego tarcia w mechanizmie; w zegarkach mechanicznych jest ich zazwyczaj 17-18. Dawniej używano naturalnych rubinów, obecnie stosuje się kamienie syntetyczne.

Koło wychwytowe – koło współpracujące z wychwytem; jego ruch obrotowy jest cyklicznie powstrzymywany przez wychwyt, a przerwy te zliczane są przez przekładnię mechanizmu chodu i zamieniane na wskazania czasu.

Kontrolowany przez radio zegarek – zegarek kwarcowy odbierający sygnał radiowy transmitowany z niezwykle dokładnego zegara atomowego i używający tego sygnału do korekty pokazywanego czasu.

Kwarc – minerał, dwutlenek krzemu SiO2; jego krystaliczna postać wykorzystywana jest do wykonywania rezonatorów kwarcowych drgających pod wpływem zmiennego pola elektrycznego, od kilku tysięcy do kilku milionów razy na sekundę.

Limitowana seria – ściśle określona seria zegarków danego modelu, produkowanych zwykle dla upamiętnienia jakiegoś wydarzenia, potwierdzona certyfikatem limitacji, w ilości przeważnie od 20 do 1000 egzemplarzy; zegarki w limitowanych seriach z najlepszych manufaktur stanowią bardzo cenne ozdoby kolekcji.

Linie paryskie – stosowane do określania rozmiaru mechanizmu napędu, 1 linia paryska = 2,256 mm.

Luneta (ang. bezel) – pierścień okalający szkło zegarka i mocowany do koperty; współcześnie jest to często pierścień obrotowy, zawierający rozmaite skale, umożliwiające, w zależności od typu zegarka, np. odczyt drugiej strefy czasowej, prędkości pojazdu itd..

Mechanizm – serce każdego zegarka, urządzenie odmierzające czas na zasadzie zliczania drgań mechanicznych wahadła lub balansu; wyróżniamy następujące rodzaje mechanizmów: kwarcowy, mechaniczny, automatyczny, zasilany baterią słoneczną, o napędzie "hybrydowym".

Mechanizm jumping hour – odczyt godziny możliwy dzięki umieszczeniu na tarczy zegarka dodatkowego okienka, na którym pokazywane są cyfry, oznaczające aktualną godzinę; minuty odczytuje się, korzystając ze standardowej wskazówki, która okrążając w pełni tarczę, powoduje automatyczny przeskok cyfr w okienku godzinowym.

Repetier (ang. repeater) – sygnalizacja dźwiękowa aktualnego czasu (godziny lub kwadransa).

Regulator – oznacza decentralne usytuowanie wskazówki godzinowej i sekundnika, co znacznie poprawia czytelność wskazań minutowych umieszczonych centralnie.

Retrograde (z ang. „poruszający się wstecz") – wskaźnik zawierający wskazówkę, która, poruszając się po wycinku okręgu, po dojściu do końca skali wraca na jej początek.

Rotomat – praktyczne urządzenie do automatycznego nakręcania zegarka mechanicznego, działające na zasadzie nieustannego wprowadzania w ruch jego mechanizmu; zegarki mechaniczne mają określoną rezerwę chodu, dlatego też nienoszony model najlepiej przechowywać w rotomacie, by zapobiec całkowitemu zatrzymaniu się zegarka.

Shock-resistant (wstrząsoodporny) – zegarek może zostać uznany za odporny na wstrząsy, jeżeli po upadku na twardą powierzchnię z wysokości 1 m nie zatrzyma chodu lub jeżeli dzienne tempo jego chodu nie zmieni się o więcej niż 60 sekund.

Skeleton watch (ang.) – zegarek, w którym za wyjątkiem pierścienia godzinnego usunięto większość elementów tarczy, tak by widoczny był mechanizm zegarka; często w zegarku szkieletowym także dekiel wykonany jest z przezroczystego materiału.

Split-second (ang.) – typ chronografu z podwójną wskazówką stopera, służącą do dokonywania pomiarów międzyczasów. W praktyce, po uruchomieniu stopera obie wskazówki przemieszczają się wokół tarczy razem, jednakże w dowolnym momencie można zatrzymać jedną z nich, nie przerywając biegu drugiej. Po odczytaniu międzyczasu i zwolnieniu zatrzymanej wskazówki dogania ona tą, która pozostała w ruchu.

Sprężyna napędowa – twarda i elastyczna taśma metalowa gromadząca energię potencjalną poprzez nawinięcie na wałek; sprężyna stanowi siłę napędową przekładni chodu mechanizmu zegarkowego.

Suwak logarytmiczny - służy do wykonywania szeregu działań arytmetycznych. Poza mnożeniem i dzieleniem, za pomocą suwaka można np. określać czas, odległość, zużycie paliwa i dokonywać wielu innych obliczeń wykorzystywanych standardowo w nawigacji lotniczej. Zegarek wyposażony w suwak logarytmiczny posiada ruchomy pierścień zewnętrzny ze skalą biegnącą od 10 do 10 („10” może oznaczać 1, 10, 100). Druga podziałka znajduje się na obrzeżu tarczy zegarka. Skala zewnętrzna służy do odczytu mil lub mil na godzinę, stóp lub stóp na minutę, galonów lub galonów na godzinę albo innej wielkości zmieniającej się w funkcji czasu. Nieruchoma podziałka wewnętrzna służy do wskazań czasowych (godzin lub minut).

Swiss made – określenie, którego stosowanie regulowane jest przez prawo szwajcarskie; można je stosować wyłącznie w przypadku zegarków spełniających określone kryteria: 50% części takiego zegarka musi być wyprodukowanych w Szwajcarii, musi być on zmontowany, wykończony i sprawdzony w Szwajcarii.

Tachometr (prędkościomierz) – system pomiaru umieszczony na ramce szkiełka lub na wewnętrznym pierścieniu wokół tarczy; służy do obliczania prędkości w milach lub w kilometrach na godzinę.

Tourbillon (z franc. „trąba powietrzna") – urządzenie mające na celu zwiększenie precyzji chodu zegarka poprzez niwelowanie wpływu grawitacji na mechanizm balansu. W zależności od stopnia komplikacji urządzenia, tourbillon dokonuje pełnego obrotu w ciągu 60 sekund, wokół własnej, lub więcej niż jednej osi. Mechanizm ten stosowany jest w drogich i luksusowych zegarkach. Często tourbillon pełni jednocześnie rolę wskazówki sekundowej, dlatego jest wyeksponowany dla podkreślenia wyposażenia zegarka w to prestiżowe urządzenie.

Wieczny kalendarz – mechanizm kalendarza przystosowujący się automatycznie do zmiennej liczby dni w miesiącu oraz lat przestępnych; zapewnia nieprzerwaną pracę aż do 28 lutego 2100 roku.

Wodoszczelność zegarków (WR) – pojęcie oznaczające odporność zegarka na ciśnienie mierzone w atmosferach (atm), albo na dopuszczalne zanurzenie na określoną głębokość mierzoną w metrach (m); należy pamiętać, że aby przeliczyć liczbę atmosfer na metry, należy ją pomnożyć przez 10.

Wskaźnik rezerwy chodu (power reserve indicator) – wskazówka lub okienko pokazujące liczbę godzin pracy zegarka mechanicznego, jaka pozostała do czasu jego zatrzymania.

Zawór helowy – zawór znajdujący zastosowanie przede wszystkim u nurków, którzy spędzają dużo czasu w kapsułach nurkowych i na stacjach głębinowych, gdzie – aby ułatwić oddychanie – powietrze jest wzbogacane helem. Hel, nieszkodliwy dla zdrowia gaz obojętny, posiada zdolność przenikania do koperty zegarka (np. przez uszczelki), ale niestety nie jest w stanie przez nie uchodzić na zewnątrz. Aby dać ujście nadmiernemu ciśnieniu, na kopercie należy odkręcić ciśnieniowy zawór helowy. Zaworu tego nie należy otwierać w wodzie, ani bezpośrednio po wyjściu z wody, kiedy zegarek jest mokry.

 

 

 

 

 

Drukuj     Powiadom znajomego