Rodzaje szkieł w zegarkach: poznaj ich różnice

Rodzaj szkła w zegarku wpływa nie tylko na wygląd czasomierza, ale przede wszystkim na jego odporność na zarysowania i uderzenia, czytelność tarczy oraz cenę. W zależności od zastosowanego materiału szkło może lepiej chronić przed codziennymi otarciami, mocnymi uderzeniami lub umożliwiać usunięcie drobnych rys poprzez polerowanie. Do najczęściej spotykanych należą szkła mineralne, szafirowe i hesalitowe, a każde z nich ma inne właściwości użytkowe. Poniżej porównujemy ich zalety, wady i zastosowanie oraz podpowiadamy, które rozwiązanie warto wybrać.

Szkło chroni tarczę i wskazówki przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz bezpośrednim kontaktem z czynnikami zewnętrznymi. To jeden z najbardziej narażonych na otarcia, zarysowania i uderzenia elementów zegarka, dlatego zastosowany materiał ma istotny wpływ na jego wygląd podczas wieloletniego użytkowania.

Znaczenie ma również czytelność wskazań. Przejrzystość szkła, jego profil oraz ewentualna powłoka antyrefleksyjna wpływają na to, jak dobrze tarcza pozostaje widoczna w różnych warunkach oświetleniowych. Stan szkła ma także znaczenie dla ogólnej kondycji i wartości zegarka - głębokie rysy, pęknięcia czy wyszczerbienia mogą wymagać naprawy lub wymiany tego elementu.

Szkło jest jednym z istotnych elementów budowy zegarka, dlatego przy wyborze czasomierza warto zwracać na nie uwagę podobnie jak na rodzaj mechanizmu, materiał koperty czy poziom wodoszczelności.

CZYTAJ WIĘCEJ: Rodzaje zegarków: poznaj najważniejsze typy

Szkło mineralne, szafirowe i hesalitowe różnią się przede wszystkim twardością, odpornością na zarysowania i zachowaniem podczas uderzenia. Do określania twardości materiałów wykorzystuje się skalę Mohsa czyli dziesięcio stopniową skalę wskazującą ich odporność na zarysowanie. Im wyższa wartość, tym trudniej zarysować dany materiał. Nie oznacza to jednak, że jeden rodzaj szkła jest najlepszy w każdym zastosowaniu. Poszczególne rozwiązania odpowiadają innym potrzebom i dlatego spotyka się je w zegarkach o różnym przeznaczeniu.

Szkło mineralne

Szkło mineralne jest popularnym rozwiązaniem łączącym przystępną cenę z dobrymi właściwościami użytkowymi. Powstaje na bazie szkła zawierającego krzemionkę i może być dodatkowo hartowane termicznie lub chemicznie, co poprawia jego trwałość. Osiąga około 5-6 w skali Mohsa, dzięki czemu jest bardziej odporne na zarysowania niż hesalit, a jednocześnie dobrze sprawdza się podczas codziennego użytkowania.

Zapewnia ono dobrą przejrzystość i jest szeroko stosowane w zegarkach codziennych oraz modelach ze średniego segmentu cenowego. Powstałe na nim głębsze rysy są jednak trudne do wypolerowania, dlatego przy poważniejszym uszkodzeniu zazwyczaj konieczna jest wymiana szkła.

Szkło szafirowe

Szkło szafirowe wyróżnia się bardzo wysoką odpornością na zarysowania. W zegarmistrzostwie stosuje się syntetyczny szafir, który osiąga 9 w skali Mohsa. Wyżej znajduje się diament o twardości 10, dlatego szafir przez długi czas może zachowywać gładką powierzchnię nawet podczas regularnego użytkowania zegarka.

Materiał zapewnia również bardzo dobrą przejrzystość i jest powszechnie wykorzystywany w zegarkach z wyższych segmentów cenowych. Wysoka twardość nie oznacza jednak całkowitej odporności na uszkodzenia. Przy bardzo silnym, szczególnie punktowym uderzeniu szkło szafirowe może pęknąć lub ulec wyszczerbieniu. Bez odpowiedniej powłoki antyrefleksyjnej na jego powierzchni mogą być również widoczne odbicia światła.

Szkło hesalitowe

Szkło hesalitowe, nazywane również akrylowym lub pleksi, jest lekkim i przezroczystym materiałem wykonanym z tworzywa sztucznego. Jego twardość wynosi około 2-3 w skali Mohsa, dlatego rysuje się łatwiej niż szkło mineralne i szafirowe. Jednocześnie jest odporne na stłuczenie i dobrze znosi uderzenia.

Jedną z jego charakterystycznych właściwości jest możliwość renowacji powierzchni. Wiele niewielkich rys można usunąć poprzez polerowanie, dzięki czemu szkło może odzyskać gładkość bez konieczności wymiany. Hesalit jest wykorzystywany przede wszystkim w modelach historycznych, zegarkach utrzymanych w stylistyce retro oraz niektórych konstrukcjach sportowych.

Rozpoznawalnym przykładem jego zastosowania jest OMEGA Speedmaster Moonwatch. Hesalit był wykorzystywany w zegarkach Speedmaster związanych z programem Apollo i do dziś pozostaje jednym z charakterystycznych elementów wybranych wersji Moonwatcha.

Powłoka antyrefleksyjna i szkła hybrydowe

Właściwości szkła mogą być dodatkowo modyfikowane poprzez zastosowanie odpowiednich powłok lub technologii utwardzania. Powłoka antyrefleksyjna ogranicza odbicia światła i poprawia czytelność tarczy. Stosowana jest między innymi na szkłach mineralnych i szafirowych, a w przypadku warstwy znajdującej się na zewnętrznej powierzchni wymaga ostrożności podczas kontaktu z substancjami chemicznymi.

Spotykane są również rozwiązania stanowiące alternatywę dla podstawowych rodzajów szkła. Hardlex marki Seiko jest odmianą utwardzanego szkła mineralnego, natomiast Flame Fusion marki Invicta wykorzystuje rozwiązanie opracowane z myślą o połączeniu korzystnych właściwości różnych materiałów. Parametry takich szkieł należy jednak rozpatrywać indywidualnie, ponieważ nie tworzą jednej ustandaryzowanej kategorii.

Każdy rodzaj szkła zapewnia inny zestaw właściwości. Hesalit dobrze znosi uderzenia i umożliwia usuwanie drobnych rys, szkło mineralne łączy trwałość z przystępną ceną, natomiast szafirowe wyróżnia się przede wszystkim wysoką odpornością na zarysowania.

Dla porównania diament osiąga 10 w skali Mohsa, dlatego szkło szafirowe o twardości 9 znajduje się tuż pod nim w tej skali.

Wybór odpowiedniego szkła warto dopasować do sposobu i intensywności użytkowania zegarka. Znaczenie ma zarówno ryzyko powstawania drobnych zarysowań, jak i warunki, w których czasomierz będzie noszony najczęściej.

• Na co dzień i do biura - szkło mineralne zapewnia korzystne połączenie trwałości, przejrzystości i ceny, dlatego dobrze sprawdza się w zegarkach noszonych w codziennych warunkach.

• Dla osób ceniących estetykę i zakup na lata - szkło szafirowe pozwala przez długi czas zachować powierzchnię bez widocznych zarysowań. Jest często stosowane w zegarkach z wyższych segmentów cenowych.

• Dla miłośników modeli retro - hesalit odpowiada charakterowi wielu historycznych konstrukcji, jest lekki, a powstające na nim niewielkie rysy można w wielu przypadkach wypolerować.

Rodzaj szkła warto rozpatrywać razem z pozostałymi parametrami czasomierza. Mechanizm, materiał koperty, wodoszczelność, wielkość oraz sposób noszenia również wpływają na to, czy konkretny model będzie odpowiedni.

CZYTAJ WIĘCEJ: Jak wybrać zegarek?

Odpowiednia pielęgnacja pozwala dłużej zachować dobrą kondycję szkła i czytelność tarczy. Powierzchnię najlepiej regularnie przecierać miękką ściereczką, unikając materiałów mogących pozostawiać dodatkowe zarysowania.

W przypadku szkła szafirowego należy uważać przede wszystkim na silne, punktowe uderzenia. Ostrożności wymagają również mocne środki chemiczne, szczególnie gdy szkło ma zewnętrzną powłokę antyrefleksyjną. Hesalit można w wielu przypadkach odświeżyć poprzez wypolerowanie niewielkich powierzchniowych rys. Szkło mineralne jest trudniejsze do renowacji, dlatego przy głębokich zarysowaniach zazwyczaj wymienia się je na nowe.

Pęknięcie, wyszczerbienie lub inne poważne uszkodzenie szkła warto skonsultować z zegarmistrzem. Wymiana może być konieczna nie tylko ze względów estetycznych – uszkodzone szkło może przestać skutecznie zabezpieczać tarczę i wnętrze zegarka.

CZYTAJ WIĘCEJ: Czyszczenie zegarka. Jak i czym go wyczyścić?