Kobieta w czarnej sukience prezentuje na szyi klasyczny naszyjnik z okrągłych białych pereł

Ocena jakości pereł

Amerykański instytut Gemmologiczny (GIA) wyróżnia następujące cechy, na bazie których stworzył system klasyfikacji pereł: wielkość, kształt, barwa, połysk, jakość powierzchni, grubość powłoki masy perłowej, wzajemne dopasowanie pereł (w przypadku sznurów pereł).


Pięć białych pereł ułożonych w rzędzie od najmniejszej do największej prezentuje dostępne rozmiary

Wielkość

Wielkość pereł zależy od gatunku mięczaka perłorodnego, w którego wnętrzu tworzą się perły. Im perły większe, tym są rzadsze, a im rzadsze, tym, oczywiście, droższe. Kiedyś, zamiast wielkości, podawano masę pereł wyrażaną w granach (1 gran = 0,25 ct = 0,05 g) lub w karatach (1 ct = 0,2 g). Obecnie na ogół operuje się średnicą w milimetrach.


Klasyfikacja kształtów ciemnych pereł z podpisami okrągła owalna guzik barokowa kropla

Kształt

Według GIA, perły dzielimy na: sferyczne, symetryczne, barokowe i inne. Do najdroższych pereł należą te o kształcie okrągłym. Zwykle stanowią one jedynie 1-5% spośród wszystkich zebranych pereł w hodowli.


Barwa

Paleta barw pereł hodowlanych słodkowodnych o jasnych odcieniach oraz słonowodnych o ciemnych i złotych tonach

Przy ocenie barwy wyróżnia się: barwę podstawową – główna barwa masy perłowej; overton – potocznie nazywany odcieniem, jest to dodatkowa gama barw, która wpływa na percepcję barwy podstawowej; orient – mówimy o nim, jeśli mamy do czynienia z efektem lokalnej wielobarwności. Mówiąc „perła białoróżowa”, mamy na myśli białą perłę z różowym overtonem. Takie perły są najbardziej cenione. Pośród ciemnych pereł szczególnie poszukiwane są okazy z zielonym overtonem, dające wrażenie efektu pawiego oka.


Połysk

Pięć białych pereł demonstrujących stopnie połysku od silnego lustrzanego do słabego matowego

Połysk zależy od grubości powłoki masy perłowej oraz od budowy poszczególnych warstw masy perłowej. Oceniany jest według skali: Excellent (znakomity), Very good (bardzo dobry), Good (dobry), Fair (dostateczny), Poor (słaby). Jakość powierzchniowego połysku ocenia się obserwując odbicia otoczenia na powierzchni perły.


Jakość powierzchni

Cztery białe perły pokazujące stopień czystości powierzchni od widocznych skaz do idealnie gładkiej

Skazy (defekty) występujące na powierzchni perły są najlepszym dowodem na to, że mamy do czynienia z prawdziwą perłą. Są one konsekwencją m.in. zmiany warunków w środowisku bytowania mięczaka perłorodnego. Według GIA: clean (bez skaz), lightly spotted (nieliczne skazy), moderately spotted (umiarkowanie widoczne skazy), heavily spotted (liczne skazy).


Przekrój poprzeczny przez ciemną perłę Tahiti ukazujący grubość warstwy masy perłowej wokół jasnego jądra

Grubość powłoki masy perłowej

Od niej zależy m.in. trwałość perły. W przypadku pereł Akoya grubość tej powłoki generalnie waha się między 0,35 a 0,7 mm. W porównaniu do pereł mórz południowych jest to niewiele, gdyż posiadają one powłokę o grubości 2-6 mm (po dwóch latach w ciele mięczaka perła Tahiti osiąga średnią grubość powłoki masy perłowej 2-2,5 mm).


Proces ręcznego sortowania ciemnych pereł według rozmiaru i barwy na drewnianej tacy jubilerskiej

Wzajemne dopasowanie pereł

Dopasowanie pereł opisuje stopień jednorodności takich cech, jak: wielkość, kształt, barwa, połysk, jakość powierzchni i grubość masy perłowej – w perłach występujących w jednym naszyjniku. W przypadku rzadkich, dużych pereł, zgromadzenie odpowiedniej liczby okazów o podobnych cechach może potrwać nawet kilka lat. Dopasowanie ocenia się wg skali: Excellent (znakomite), Very good (bardzo dobre), Good (dobre), Fair (dostateczne), Poor (słabe), Not applicable (nie dotyczy – gdy oceniamy jedną perłę, lub perły celowo różnią się od siebie)